Phân tích nhân vật Thị Nở trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao

Đề bài: Phân tích nhân vật Thị Nở trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao

Bài làm

Loading...

Bên cạnh nhân vật “đình đám” – Chí Phèo – của làng văn học Việt Nam, nhà văn Nam Cao đã dựng lên nhân vật Thị Nở để xứng đôi với nam nhân vật chính trong tác phẩm cùng tên. Viết về chủ đề người nông dân, nhà văn Nam Cao luôn thể hiện tấm lòng thương cảm sâu sắc tới những số phận hẩm hiu trong cuộc đời đầy cay đắng. Nếu Chí Phèo đại diện cho những người nông dân cùng khổ, bị bần cùng hóa tới mức đánh mất cả nhân tính của bản thân mình, thì thị Nở lại là người mang lại niềm hi vọng cho những mảnh đời ấy có cơ hội được làm lại từ đầu.

Ai đó đã cho rằng “nghệ thuật là ánh trăng lừa dối”, nhưng trong tác phẩm nghệ thuật của Nam Cao, chính “ánh trăng” đã soi tỏa sự thật một cách rõ ràng nhất. Điển hình là thị Nở. Thị bước vào trang văn của Nam Cao với dáng dấp của một người đàn bà vô cùng xấu xí: Cái mũi thì vừa ngắn, vừa to, vừa đỏ, vừa sần sùi như vỏ cam sành, bành bạnh muốn chen lẫn nhau với những cái môi cũng cố to cho không thua cái mũi: có lẽ vì cố quá cho nên chúng nứt nở như rạn ra. Ðã thế thị lại ăn trầu thuốc, hai môi dày được bồi cho dày thêm một lần, cũng may quết trầu sánh lại, che được cái màu thịt trâu xám ngoách. Ðã thế những cái răng rất to lại chìa ra: ý hẳn chúng nghĩ sự cân đối chữa được một vài phần cho sự xấu. Ngược lại hẳn với hình ảnh quyến rũ, xinh đẹp của nàng Kiều trong tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du, Thị Nở lại đi vào nghệ thuật văn chương bằng những nét xấu xí nhất, thô kệch nhất. Nhưng rất may mắn là thị lại dở hơi. Nếu thị không dở, hẳn là thị sẽ tự tin và xấu hổ với cái “nhan sắc quý hiếm” ấy lắm. Đúng là trong cái rủi lại có cái may. Và cũng chính vì thị dở, nên chẳng ai để ý tới việc thị xấu đến mức nào. Thị cứ sống điềm nhiên, sống vô tư với người bà cô không chồng của mình. Thị đã ngoài ba mươi. Cái tuổi được chính thức gọi là “ế”. Nhưng điều đó cũng chẳng quan trọng, vì thị vừa xấu vừa dở. Có lẽ mọi người đã loại thị ra khỏi tầm để ý từ lâu rồi.

Xem thêm:  Phân tích tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao ngữ văn 11

Nhưng chính thị lại là điểm sáng nhất trong tác phẩm khi Nam Cao sắp đặt thị gặp Chí trong một đêm rất tình cờ: Thị nằm ngủ quên bên gốc chuối, còn Chí đi uống rượu về. Trong đêm tối loạng quạng, những bước chân ngoặt nghẹo của Chí đã va vào thị. Chí ngã xuống. Có thể trong giây phút ấy, họ đến với nhau vì quá bất ngờ, và cũng vì đúng lúc ham muốn xác thịt đang dâng trào. Nhưng sau khi tỉnh táo, họ lại không rời nhau, mà ngược lại còn thân thiết với nhau hơn. Chí với thị ở với nhau như vợ chồng suốt mấy ngày liền. Chí tỉnh rượu. Lần đầu tiên Chí tỉnh. Chí trở lại là con người hoàn toàn có nhận thức. Những dòng tâm trạng của Chí lúc đó cho thấy Chí hoàn toàn rất khôn ngoan, rất lương thiện. Có thể lúc trước, người đọc cho rằng Chí lao vào người đàn bà dở hơi xấu xí như thị vì Chí đang chìm trong cơn say, Chí không nhận thức được mọi thứ xung quanh mình. Nhưng giờ đây khi Chí tỉnh hẳn rồi, những dòng suy nghĩ của Chí cho thấy Chí hoàn toàn tỉnh táo, thậm chí rất khôn ngoan. Và Chí thừa hiểu rằng thị là con người như thế nào. Trong con mắt của Chí, thị không những không xấu mà còn có duyên. Nếu thị là người đàn bà đầu tiên mang lại hạnh phúc cho Chí, thì Chí cũng là người đầu tiên mang lại giá trị thực sự cho một con người đã bị xã hội lãng quên từ lâu.

Loading...

Chính thị – chính người đàn bà xấu ma chê quỷ hờn ấy lại là điểm sáng nhất của tác phẩm. Thị xấu nhưng là xấu của tự nhiên, của tạo hóa. Mà đã là tạo hóa thì có phải cái gì cũng đẹp đâu. Hơn nữa con người sinh ra có người xấu người đẹp, không phải ai cũng hoàn hảo. Điều quan trọng là tâm hồn, là đạo đức của mỗi người. Thị dù xấu nhưng thị lại có lòng nhân hậu vô cùng lớn lao và rất trong trẻo, lớn đến nỗi có thể cảm hóa được một con quỷ dữ đã làm náo loạn cả làng Vũ Đại suốt bấy lâu nay. Khi mọi người đều xa lánh Chí, không ai dám lại gần tiếp xúc với Chí thì thị lại người gần gũi với Chí. Thị dành những yêu thương rất thật lòng cho Chí. Thấy Chí ốm, thị nấu một bát cháo hành để “tẩm bổ” “người yêu”. Bát cháo ấy đã làm cho Chí tỉnh hẳn sau những cơn say triền miên. Bát cháo chứa đựng bao ân tình của một người đàn bà ăm ắp lòng lương thiện và tình yêu thương. Nếu không thương, không yêu Chí, thị sẽ chẳng bao giờ dành cho Chí “đại ơn đại đức” lớn đến như vậy.

Xem thêm:  Bình giảng bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu ngữ văn 11

Phải chăng nhà văn Nam Có muốn truyền tải tới người đọc điều gì khi đặt lòng lương thiện thuần khiết nhất vào bên trong một người đàn bà có vẻ ngoài xấu xí nhất, thô kệch nhất? Cuộc đời này không phải cái gì nhìn đẹp thì bên trong cũng đẹp. Con người cũng vậy, cốt lõi chính yếu là bản tính và tâm hồn của người đó chứ không phải nằm ở vẻ ngoài xinh đẹp. Bao nhiêu con người trong làng Vũ Đại không lọt vào trang văn của Nam Cao, mà lại lọt ngay một người đàn bà vừa dở hơi vừa xấu xí.

Có người nói vì thị dở nên thị mới không nhận thức được những gì Chí đã làm. Nếu thị cũng tỉnh táo, cũng khôn ngoan, có lẽ sẽ không bao giờ có cuộc tình huyền thoại mang tên Chí Phèo – Thị Nở. Nhưng dù thế nào đi nữa, tình cảm của thị vẫn là tình cảm rất thật lòng. Bát cháo hành của thị vẫn được nấu lên bằng tình yêu thương chân thành. Đó vừa là tình yêu nam nữ, vừa là sự cảm thông, chia sẻ của những con người cùng khổ với nhau, vừa là niềm đồng cảm mà nhà văn muốn thể hiện với người nông dân trong hoàn cảnh khó khăn, bần cùng.

Nhưng sau tất cả, thị vẫn là nạn nhân của những định kiến khắt khe trong xã hội đương thời. Thị nhớ lại người bà cô của mình cũng ế chồng. Thị phải dừng việc yêu lại, quay về hỏi bà cô đã. Bị bà chửi cho một trận, thị tức lắm. Thị chạy ngay sang nhà Chí, trút hết tất cả cơn thịnh nộ vào Chí. Thị hất tay Chí, xua Chí ngã. Cuộc đời Chí lại một lần nữa rơi vào tuyệt vọng. Chí lại say, Chí muốn giết chết hai cô cháu nhà thị Nở. Nhưng bước chân Chí đã đi thẳng tới nhà Bá Kiến. Chí giết Bá Kiến rồi tự tử luôn. Chí chết, thị cúi nhìn xuống bụng và nghĩ đến cái lò gạch cũ bị bỏ hoang ở phía cánh đồng xa xa.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Thương vợ của Trần Tế Xương

Nam Cao chỉ viết đến đó nhưng người đọc cũng hiểu rồi đây sẽ có một Chí Phèo con ra đời. Không biết lúc ấy nó có gặp được người đàn bà tốt như cha nó đã gặp được Thị Nở?

Thị Nở là hiện thân của lòng lương thiện, là điểm sáng giữa những làng Vũ Đại, là chiếc khăn lau đi những giọt nước mắt cay đắng của cuộc đời Chí. Có thể tác giả đã cố tình dành cho thị những đường nét xấu xí nhất, nhưng điều đó đã càng làm cho tâm hồn thị sáng hơn, đáng chú ý hơn. Bằng nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình, Nam Cao không những dựng lên một Chí Phèo đại diện cho cả lớp người bị bần cùng hóa trong xã hội, mà còn tạo nên Thị Nở để mang đến những niềm ủi an, niềm hi vọng cho những mảnh đời bất hạnh ấy.

Đánh giá bài viết

Từ khóa tìm kiếm

  • phân tích nhân vật bà dì của thị nở trong truyện chí phèo