So sánh tài sắc của chị em Thúy Kiều trong đoạn trích Chị em Thúy Kiều

So sánh tài sắc của chị em Thúy Kiều trong đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài 1

Trong số những tác phẩm nổi tiếng của đại thi hào Nguyễn Du, “ Truyện Kiều” được coi là một tác phẩm vô cùng đặc sắc, là một kiệt tác của thi ca Việt Nam cũng như thế giới khi được dịch ra rất nhiều thứ tiếng. Đó là một tác phẩm không chỉ đặc sắc về nội dung mà có giá trị nghệ thuật rất to lớn. Đoạn trích “ Chị em Thúy Kiều” là đoạn trích nằm ở phần mở đầu của tác phẩm, như một bức tranh sống động về tài cũng như sắc đẹp của hai chị em Thúy Kiều và Thúy Vân.

Loading...

Đoạn trích mở đầu bằng những câu thơ giới thiệu sơ qua về hai chị em:

Đầu lòng hai ả tố nga

Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân

Mai cốt cách, tuyết tinh thần,

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.

Đọc những câu thơ trên, có thể thấy rõ hình ảnh hai người con gái xinh đẹp, cốt cách hơn người, thanh cao như mai, tâm hồn trong trắng như tuyết. Mỗi người có một nét đẹp đặc trưng riêng, nhưng đều vô cùng hoàn hảo, mười phân vẹn mười. Và để nói về vẻ đẹp của Thúy Vân, tác giả đã vẽ nên một cô gái tuổi trăng tròn với vẻ đẹp nhẹ nhàng, phúc hậu:

Vân xem trang trọng khác vời

Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang

Hoa cười ngọc thốt đoan trang

Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da.

Vẻ đẹp của Thúy Vân thật trang trọng tuyệt vời, với một khuôn mặt tròn đầy như trăng đêm rằm. Tiếng nói, tiếng cười của nàng thì đẹp như hoa như ngọc, làn da cùng nước tóc được ví như mây, như tuyết khiến cho thiên nhiên cũng phải e thẹn mà nhường nàng một bước một cách cam tâm tình nguyện. Vẻ đẹp mà tạo hóa ban cho nàng là một vẻ đẹp hiền từ, phúc hậu, báo hiệu cuộc sống yên ốn một đời không sóng gió.

Nhưng tại sao Nguyễn Du không miêu tả vẻ đẹp của Thúy Kiều trước theo lẽ tự nhiên? Bởi vì Thúy Vân đã đẹp như vậy rồi, nhưng Thúy Kiều còn đẹp đến nỗi khiến cho mọi thứ lu mờ trước nàng:

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn.

Có thể thấy, Thúy Vân xinh đẹp khiến cho thiên nhiên nhún nhường, vậy mà Thúy Kiều lại càng mặn mà, sắc sảo hơn. Vẻ đẹp khiến cho người ta phải chú ý chứ không chỉ là vẻ đẹp phúc hậu như Thúy Vân.

Đôi mắt của nàng được Nguyễn Du miêu tả rõ nét nhất:

Làn thu thủy nét xuân sơn

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh.

Một người con gái mỏng manh, xinh đẹp, có đôi mắt trong xanh như làn nước mùa thu, hai hàng lông mày thì thanh tú như dáng núi mùa xuân. Nhưng có lẽ ẩn trong đôi mắt đẹp đẽ ấy, là một tâm hồn đa đoan, nhiều phiền muộn. Vẻ đẹp của nàng khiến cho hoa phải ghen, liễu phải hờn. Đến thiên nhiên còn ghen ghét với nàng, thì vẻ đẹp này liệu có được bình yên giữa bao sóng gió của cuộc đời? Khi nói về Thúy Vân, Nguyễn Du chỉ tập trung  miêu tả nhan sắc, nhưng Thúy Kiều lại được nói rất nhiều về tài năng của nàng:

Một hai nghiêng nước nghiêng thành

Sắc đành đòi một, tài đành hạo hai

Thông minh vốn sẵn tính trời

Pha nghề thi họa, đủ mùi ca ngâm

Cung thương làu bậc ngũ âm

Nghề riêng ăn đứt hồ càm một trương

Khúc nhà tay lựa nên chương

Một thiên bạc mệnh lại càng não nhân.

Có thể nói, Thúy Kiều không chỉ có nhan sắc, không chỉ đẹp ở vẻ bên ngoài mà nàng còn là một cô gái thông minh, tài sắc vẹn toàn. Người đọc giờ đây mới hiểu rõ được thế nào là một người con gái mười phân vẹn mười. Nhưng cuộc đời đâu cho ai toàn vẹn bao giờ? Số phận của nàng cũng đa đoan, chịu nhiều khổ đau như cung đàn “ Bạc mệnh” mà nàng đã sáng tác, như nàng đã tự dự đoán trước cuộc đời của mình. Rằng dù cho có thế nào, cuộc đời sau này của nàng sẽ không thể bình yên mà chắc chắn gặp nhiều sóng gió.

Cuối đoạn trích này, hoàn cảnh sống của hai chị em được Nguyễn Du nhắc đến:

Phong lưu rất mực hồng quần

Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê

Êm đềm trướng rủ màn che

Tường đông ong bướm đi về mặc ai.

Chỉ bằng bốn câu thơ nhưng có thể thấy rằng, hai chị em Thúy Kiều đều là những cô gái hiền dịu, nết na, được sinh ra trong một gia đình gia giáo, dạy dỗ tử tế với phẩm hạnh cao quý, đài các.

Đoạn trích “ Chị em Thúy Kiều” đã khiến cho người đọc hình dung được vẻ đẹp của hai người con gái. Họ là những cô gái tài sắc vẹn toàn. Nhưng cũng làm cho ai cũng phải xót thương cho thân phận của Thúy Kiều, khi một người con gái như nàng lại phải sống một đời khổ đau, sầu muộn.

So sánh tài sắc của chị em Thúy Kiều trong đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài 2

Chị em Thúy Kiều là đoạn trích nằm ở phần mở đầu Truyện Kiều của Nguyễn Du – nhà thơ nhân đạo xuất sắc cuối thế kỉ XVIII, đầu thế kỉ XIX. Tác phẩm có giá trị hiện thực và nhân đạo to lớn, đồng thời cũng là đỉnh cao nghệ thuật của thơ ca tiếng Việt, đặc biệt là nghệ thuật miêu tả nhân vật mà đoạn trích này là một ví dụ tiêu biểu.

Sau mấy câu tóm tắt về gia cảnh của vương viên ngoại, nhà thơ giới thiệu vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều, Thúy Vân:

Đầu lòng hai ả tố nga,

Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân…

Êm đềm trướng rủ màn che,

Tường đông ong bướm đi về mặc ai.

Bút pháp tả người trong đoạn trích này là bút pháp ước lệ thường thấy trong thơ văn cổ điển, lấy những nét đẹp của thiên nhiên để so sánh với vẻ đẹp của con người. Ở những nhà thơ khác, nếu theo cách tả này thì chân dung nhân vật thường chung chung, mờ nhạt. Song công thức ước lệ ấy dưới ngòi bút tài hoa, sáng tạo của Nguyễn Du lại biến hóa khôn lường, khiến cho nhân vật trở nên sinh động.

Nhà thơ giới thiệu chung về hai chị em Thúy Kiều bằng cách gọi trân trọng dành cho những người con gái đẹp: tố nga và khẳng định: Mai cốt cách, tuyết tinh thần, Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười. Cả hai đều có nhan sắc chim sa cá lặn. Hình dáng thanh tú, yểu điệu (mai cốt cách), tâm hồn trong trắng như sương, như tuyết (tuyết tinh thần).

Nguyễn Du rất kĩ lưỡng trong việc lựa chọn hình ảnh và từ ngữ để miêu tả. Thúy Vân hiện lên trước mắt người đọc với vẻ đẹp đài các, kiêu sa:

Vân xem trang trọng khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.

Hoa cười, ngọc thốt đoan trang,

Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da.

Gương mật Thúy Vân toát lên vẻ đẹp phúc hậu, tươi tắn, gợi sự đầy đủ, viên mãn. Nàng cười tươi như hoa nở, tiếng hói trong như tiếng ngọc rơi trên mâm vàng. Tóc nàng đen mướt đến mây cũng phải thua, da nàng trắng đến mức tuyết cũng phải nhường. Dường như Tạo hoá đã ban cho Thúy Vân rất nhiều đặc ân mà nàng vẫn không bị ai ganh ghét và đố kị. Vẻ đẹp tràn đầy sức sống ấy báo trước cuộc đời Thúy Vân sau này sẽ yên ổn, vinh hoa. Nàng sẽ được hưởng mọi điều sung sướng của một bậc mệnh phụ phu nhân.

Không phải ngẫu nhiên mà Nguyễn Du lại miêu tả Thúy Vân trước, Thúy Kiều sau. Chủ ý của nhà thơ là lấy vẻ đẹp của cô em làm nền cho vẻ đẹp của cô chị – nhân vật chính, vẻ đẹp của Thúy Vân trang trọng khác vời, tức là đạt tới mức cao nhất của nhan sắc mà Tạo hóa ban cho người phụ nữ; nhưng vẻ đẹp của Thúy Kiều lại đặc biệt ở chỗ là nó phá vỡ khuôn khổ thông thường từ trước tới nay.

Ngay từ câu đầu giới thiệu về Thúy Kiều, Nguyễn Du đã khẳng định:

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn.

Thúy Vân đã đẹp khác người thường, Thúy Kiều lại hơn hẳn Vân cả tài lẫn sắc. Vẻ đẹp sắc sảo mặn mà của Thúy Kiều gây ấn tượng rất mạnh, ai được chiêm ngưỡng một lần ắt chẳng thể nào quên. Miêu tả Thúy Kiều, Nguyễn Du không đi vào chi tiết như tả Thúy Vân mà nhấn mạnh vào vẻ đẹp của đôi mắt – cửa sổ tâm hồn:

Làn thu thủy, nét xuân sơn,

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh.

Loading...

Mắt nàng long lanh như nước hồ mùa thu, lông mày thanh tú như dáng núi mùa xuân. Ẩn chứa trong đôi mắt ấy là một tâm hồn đa cảm khác thường. Nhan sắc của nàng nghiêng nước nghiêng thành, khiến hoa phải ghen vì thua thắm, liễu phải hờn vì kém xanh. Tác giả đã đem hết tài năng nghệ thuật và tình cảm mến yêu, khâm phục để tả Thúy Kiều nhưng ông cũng có ý hé lộ cho người đọc thấy dự cảm bất an về tương lai của nàng. Theo thuyết tài mệnh tương đối khá phổ biến trong dân gian thời ấy thì phàm cái gì tốt đẹp trên đời đều khó mà giữ được bền lâu. Thúy Kiều đẹp không ai sánh bằng, ắt nàng sẽ bị người đời ghen ghét và đày đọa.

Một điều đáng chú ý nữa là khi tả Thúy Vân, thi hào Nguyễn Du tuyệt nhiên không nhắc đến tài. Còn tả Thúy Kiều thì ông nhấn mạnh nàng là người tài sắc vẹn toàn:

Một hai nghiêng nước nghiêng thành,

Sắc đành đòi một, tài đành họa hai.

Thông minh vốn sẵn tính trời,

Pha nghề thi họa, đủ mùi ca ngâm.

Cung thương làu bậc ngũ âm,

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.

Trong đời, hiếm có người con gái nào đa tài như Thúy Kiều, nhất là tài chơi hồ cầm của nàng thì không ai bì kịp. Có sắc, có tài, Thúy Kiều lại có thêm tâm hồn mẫn cảm lạ lùng. Dường như nàng linh cảm được về số phận bất hạnh của mình nên đã sáng tác cung đàn bạc mệnh mà ai nghe cũng phải não lòng:

Khúc nhà tay lựa nên chương,

Một thiên “Bạc mệnh” lại càng não nhân.

Bốn câu thơ cuối đoạn, tác giả nhận xét chung về hai chị em Thúy Kiều, Thúy Vân và hoàn cảnh sống của họ:

Phong lưu rất mực hồng quần,

Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.

Êm đềm trướng rủ màn che,

Tường đông ong bướm đi về mặc ai.

Những chi tiết trên chứng tỏ họ là con nhà nền nếp, được hưởng thụ một nền giáo dục đầy đủ và tốt đẹp; đồng thời khẳng định phẩm hạnh trong trắng, cao quý của chị em Thúy Kiều.

Đoạn trích chỉ có hai mươi bốn câu thơ nhưng đã cho chúng ta thấy được tài năng nghệ thuật tuyệt vời của Nguyễn Du. ông xứng đáng là bậc thầy về sử dụng thủ pháp ước lệ để miêu tả chân dung nhân vật. Mỗi nhân vật của ông có diện mạo riêng, tính cách riêng rõ nét.

Trong khi miêu tả vẻ đẹp chị em Thúy Kiều, tác giả bày tỏ tình thương yêu,trân trọng đối với con người; kín đáo khẳng định rằng một con người tài sắc vẹn toàn như Thúy Kiều xứng đáng được hưởng tình yêu và hạnh phúc. Sau này, cuộc đời nàng bị đoạ đày, bất hạnh, ấy là do tội ác của các thế lực đen tối gây ra. Đọc đoạn trích, chúng ta có thiện cảm với hai chị em Thúy Kiều và cùng với tác giả, chúng ta hãy dõi theo bước chân của họ trên đường đời vạn nẻo đầy chông gai, sóng gió.

So sánh tài sắc của chị em Thúy Kiều trong đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài 3

Chị em Thúy Kiều là đoạn trích nằm ở phần mở đầu Truyện Kiều của Nguyễn Du, nhà thơ xuất sắc cuối thế kỉ XVIII, đầu thế kỉ XIX. Truyện Kiều có giá trị rất lớn về nội dung tư tưởng và nghệ thuật, đặc biệt là nghệ thuật miêu tả nhân vật mà đoạn trích này là một ví dụ tiêu biểu.

Sau khi giới thiệu sơ qua về gia cảnh của Vương viên ngoại, nhà thơ tập trung thể hiện vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều:

Đầu lòng hai ả Tố Nga
Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân…
………………………………..
Êm đềm trướng rủ màn che,
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.

Bút pháp tả người của Nguyễn Du là bút pháp ước lệ thường thấy trong thơ cổ điển: lấy những nét đẹp trong thiên nhiên để so sánh với vẻ đẹp của con người. Ở các nhà thơ khác, nếu theo cách tả này thì chân dung nhân vật thường trở nên chung chung, mờ nhạt, song vào tay Nguyễn Du lại biến hoá khôn lường và đầy tài hoa sáng tạo, khiến nhân vật của ông rất có hồn.

Đầu tiên, nhà thơ giới thiệu chung về hai chị em Kiều qua cách gọi trang trọng: Tố Nga (người con gái đẹp) và lời nhận xét đầy thán phục: Mai cốt cách tuyết tinh thần, Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười. Hai chị em Kiều đều rất đẹp. Vóc dáng thanh tú, yểu điệu (mai cốt cách), tâm hồn trong trắng như sương, như tuyết (tuyết tinh thần). Rõ ràng họ là con nhà nền nếp, được hưởng thụ một nền giáo dục đầy đủ và tốt đẹp.

Nguyễn Du rất kĩ lưỡng trong việc chọn lọc hình ảnh và từ ngữ để miêu tả. Thúy Vân hiện lên trước mắt người đọc với vẻ đẹp đài các, kiêu sa:

Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Gương mặt nàng phúc hậu, hồn nhiên. Nụ cười tươi như hoa nở, tiếng nói trong như tiếng ngọc rơi trên mâm vàng. Tóc nàng đen mướt đến mây cũng thua. Da nàng trắng đến tuyết cũng phải nhường. Dường như Tạo hóa đã ban cho Thúy Vân nhiều đặc ân mà nàng vẫn không bị ai ganh ghét, đố kị, vẻ đẹp căng đầy sức sống của Thúy Vân báo trước nàng sẽ được hưởng cuộc sống yên ổn, vinh hoa của một bậc mệnh phụ.

Không phải ngẫu nhiên Nguyễn Du lại miêu tả vẻ đẹp của Thúy Vân trước, Thúy Kiều sau. Dụng ý của ông là lấy vẻ đẹp của Vân làm nền cho vẻ đẹp của Thúy Kiều. Thúy Vân đã trang trọng khác vời, tức là đã đạt tới mức hoàn mĩ nhưng Thúy Kiều mới chính là đỉnh cao của sắc đẹp, phá vỡ mọi khuôn khổ thường thấy từ trước tới nay.

Nguyễn Du khẳng định:  

Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn.

Vẻ đẹp của Kiều sắc sảo mặn mà, gây ấn tượng rất mạnh, ai nhìn thấy một lần sẽ bị cuốn hút và nhớ mãi. Tả Kiều, Nguyễn Du không đi vào chi tiết tỉ mỉ mà trước hết đặc tả đôi mắt – cửa sổ của tâm hồn:

Làn thu thuỷ nét xuân sơn,
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

Mắt Kiều long lanh như nước mùa thu, lông mày thanh tú như dáng núi mùa xuân. Ẩn chứa trong đôi mắt ấy là một tầm hồn đa cảm khác thường. Vẻ đẹp của nàng nghiêng nước, nghiêng thành, khiến cho hoa phải ghen, liễu phải hờn. Tả Kiều đẹp tuyệt vời như vậy nhưng Nguyễn Du cũng hé cho ta thấy dự cảm bất an về tương lai của Kiều. Nàng đẹp không ai sánh bằng, tất dễ bị người đời ghen ghét và đày đọa.

Tả Vân, Nguyễn Du chỉ nói đến sắc, tuyệt nhiên không nhắc đến tài. Còn Thúy Kiều: sắc đành đòi một tài đành họa hai. Nàng là người con gái tài sắc vẹn toàn:

Thông minh vốn sấn tính trời,
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.    
Cung thương làu bậc ngũ âm,
Nghề riêng ăn đứt Hồ cầm một trương.

Thúy Kiều quả thật đa tài: thi, hoạ, ca, ngâm… ít người có được cùng một lúc nhiều tài đến vậy. Nhất là tài chơi đàn đã thành nghề riêng cùa Kiều, không ai sánh nổi.

Có sắc, có tài, Kiều lại có thêm một tâm hồn mẫn cảm lạ lùng. Dường như nàng linh cảm được trước số phận bất hạnh của mình nên đã tự sáng tác nên bản đàn Bạc mệnh:

Khúc nhà tay lựa nên chương,
Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân.

Trong bốn câu thơ cuối, Nguyễn Du tả cuộc sống của chị em Kiều:

Phong lưu rất mực hồng quần,
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Êm đềm trướng rủ màn che,
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.

Những chi tiết trên nhấn mạnh phẩm hạnh trong trắng, cao quý của chị em Thúy Kiều.

Một đoạn trích ngắn chỉ với 24 câu thơ nhưng đã thể hiện tài năng nghệ thuật tuyệt vời của Nguyễn Du. Ông xứng đáng là bậc thầy về sử dụng ngôn ngữ để tả chân dung nhân vật. Mỗi nhân vật của ông đều có diện mạo riêng, tính cách riêng rõ nét.

Thông qua việc tả vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều, nhà thơ bày tỏ tình thương yêu trân trọng đối với con người, đồng thời kín đáo khẳng định: một cô gái tài sắc vẹn toàn như Thúy Kiều rất xứng đáng được hưởng tình yêu và hạnh phúc. Cuộc đời nàng bị đọa đày, bất hạnh thì đó chính là do tội ác của các thế lực đen tối trong xã hội gây ra. Chúng ta yêu mến chị em Thúy Kiều và hãy cùng tác giả dõi theo từng bước chân của họ trên đường đời vạn nẻo đầy chông gai, sóng gió.

So sánh tài sắc của chị em Thúy Kiều trong đoạn trích Chị em Thúy Kiều
Đánh giá bài viết